Izložba Akcione forme je prva retrospektiva Ilije Šoškića održana u čitavom post-jugoslovenskom kulturnom prostoru. Također, to je prva izložba koju Muzej savremene umetnosti i Muzej savremene umetnosti Vojovodine organiziraju zajednički, i istovremeno se održava u Beogradu i Novom Sadu. Koncepcija izložbe kustosa Zorana Erića i Nebojše Milenkovića osmišljena je i prilagođena izlagačkim prostorima oba muzeja.
U segmentu izložbe u Novom Sadu fokus je na radovima s tijelom, te Šoškićevom ideološki osviještenom djelovanju u javnoj sferi. Reč je o ranim performansima, akcijama i živim slikama (tableau vivant) koje umjetnik realizira tijekom prve polovine sedamdesetih godina u Italiji, ali i tijekom čestih nastupa u Studentskom kulturnom centru u Beogradu. Posebno su naglašene one aktivnosti koje, u krajnjem ishodu, dovode do otjelotvorenja poznatog avangardističkog načela po kom umjetnik sâm postaje vlastitom umjetnošću. Navedena faza kulminaciju doživljava najradikalnijim i svakako najpoznatijim Šoškićevim radom Maksimalna energija – minimalno vrijeme (1975.), performativnim gestom revolverskog pucnja u zid rimske galerije L’Attico, koja u tom trenutku predstavlja epicentar svjetske avangarde. Antipod ovom činu jeste višegodišnje uzdržavanje od umjetnosti i potpuna posvećenost motociklizmu, koja također otjelovljuje još jedan od ključnih principa Šoškićeve umjetničke i životne filozofije: princip neprekinutog kretanja i nomadizma.
*Postav izložbe “Akcione forme” u Muzeju savremene umetnosti Vojvodine u Novom Sadu / foto: Marko Ercegović
U Beogradskom dijelu postava izložbe naglasak je na konceptualnim cjelinama SATOR, Trap / Traphos, Paralele, kao i pojedinačnim radovima svedenih, ali i kompleksnih geometrijskih formi. Ti radovi proizvod su Šoškićevog interesa za matematičke aksiome i probleme, kao i filozofske postulate, čijem se istraživanju posvećuje tijekom osamdesetih. Krećući se između matematike, filozofije i mitologije, Šoškić na specifičan način promišlja odnos čovjeka prema prirodi, što čini i posebnu nit koja se provlači kroz niz radova (Korota i suša, Zigota, Krug kvadrat, itd.). Odstupajući od umjetnosti kao „velike istorije”, u ovom periodu svog stvaralaštva Šoškić pronalazi „male niše” za formuliranje drugačije umjetničke pozicije, tako što stečena iskustva „živih slika” i performansa počinje upisivati u prostorne ambijente i instalacije koje nakon umjetnikovih akcija ostaju kao artefakti. Idejna postavka navedenih cjelina prati sâm proces umjetnikovog razmišljanja ─ počev od skica, polazišta za radove s umjetnikovim tekstualnim objašnjenjima, preko foto dokumentacije akcija i performansa, sve do realiziranih objekata i instalacija.
*Postav izložbe “Akcione forme” u Muzej savremene umetnosti u Beogradu / foto: Bojana Janjić
Kroz dijalog dva segmenta jedne izložbe koja nije kronološki podijeljena, već prati konceptualne cjeline u radu umjetnika, izvedena je i sintagma za naziv izložbe: Akcione forme. Polazište je u terminu Marija Diakona „Forma u akciji” iz koga je izvedena višeznačenjska kovanica koja u mogućem nivou čitanja spaja dvije ključne riječi segmenata izložbe u Novom Sadu – akcija i Beogradu – forma.
*Postav izložbe “Akcione forme” u Muzej savremene umetnosti u Beogradu / foto: Bojana Janjić
Ilija Šoškić jedinstvena je stvaralačka figura i po brojnim identitetskim karakteristikama njegove ličnosti: sportaš, umjetnik, performer, „šezdesetosmaš”, radikalni ljevičar, teoretičar, i motociklist. Istovremeno pripadajući i djelujući u različitim kulturama (europskoj, talijanskoj, jugoslavenskoj, crnogorskoj, hrvatskoj, srpskoj) Šoškić je uspio da ostane ono što je bio i na početku svoje karijere – radikalni (neo)avangardista, gerilac, ali i umjetnik metafizičar koji, iako ne uspijeva da promijeni društvo, svojim radom i angažmanom pomiče granice percepcije umjetnosti ne samo kao prostora političke borbe, nego i filozofskog promišljanja smisla kao preduvjeta za društveni i umjetnički opstanak.
Šoškić (Dečani, 1935) je pripadnik prve generacije jugoslovenskih umjetnika koji su radili u duhu novih umjetničkih praksi. Prije umjetnosti se bavio sportom i bio je državni prvak i reprezentativac SFRJ u bacanju kladiva. Umjetničku školu završio je u Herceg Novom, studirao je na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu i na Umjetničkoj akademiji u Bologni (Accademia di belle arti). Od 1969. do 1972. godine živio je u Bologni, a od 1972. u Rimu. Svjetsku afirmaciju stekao je suradnjom s legendarnom rimskom galerijom L’Attico gdje je izlagao zajedno sa Jannisom Kounellisom, Luigiem Ontanijem, Michelangelom Pistolettom i drugima. O njemu su pisali poznati kritičari poput Emilija Villae, Achillea Bonita Olive, Maria Diaconoa. Izlagao na najznačajnijim međunarodnim, ali i jugoslovenskim umjetničkim manifestacijama (Bijenale u Veneciji, Trigon, Jugoslovenska dokumenta, Aprilski susreti, itd.). Kao predavač gostovao je na najznačajnijim europskim umjetničkim akademijama (Düsseldorf, Rim, itd.). Umjetnička praksa Ilije Šoškića proteže se kroz više od pet dekada, a njegov rad obuhvaća elemente performansa, živih slika (tableau vivant), umjetnosti ponašanja, gerilske umetnosti, kulturnog i političkog mita, matematike i metafizike prirode.
Kustosi izložbe: dr Zoran Erić, MSUB i Nebojša Milenković, MSUV
Muzej savremene umetnosti, Ušće 10, Beograd
Izložba “Akcione forme” traje od 13. listopada do 24. prosinca 2018. godine
Radno vrijeme: od 10:00 do 18:00, četvrtkom od 10:00 do 22:00
Utorkom je Muzej zatvoren za publiku
Cijena ulaznice je 300 dinara
Grupne ulaznice su 200 dinara
Za studente, učenike srednjih i osnovnih škola, umirovljenike ulaznica je 150 dinara
Svake srijede ulaz je slobodan.
Muzej savremene umetnosti Vojvodine, Dunavska 37, Novi Sad
Izložba “Akcione forme” traje od 12. listopada do 16. prosinca 2018. godine
Radno vrijeme: Utorak – petak od 10 do 18h
Subota – nedjelja od 10 do 18h
Ponedeljkom ne radi.
Ulaz je besplatan.
Više o izložbi: msub.org.rs
